محمد حسن خان اعتماد السلطنه
2385
مرآة البلدان ( فارسى )
دار الخلافه شصت صندوق و سى پوت خالى از نفت كه در باربند تيمچهء جناب امين الملك بوده بغتة آتش در آنها افتاده تماما مىسوزد اما به احدى ضررى وارد نمىآيد . و از حسن اتفاق ، قبل از وقوع اين حادثه ، دويست شيشه نفت از مشهدى كامل تاجر معروف پهلوى همان صندوق و پوتها بوده به فروش رسانده و فورا حمل مىكنند . و نيز دو ساعت از شب پنجشنبه بيست و هشتم ماه مزبور گذشته ستارنام نفتفروش از دكان خود كه در چهار سوق دار الخلافه واقع است پائين آمده قباى او به شيشه نفت بند شده مىافتد و مىشكند و چراغ هم روى نفت ريخته افتاده فورا آتش مىگيرد و آتش به شيشههاى نفت در دكان سرايت كرده تماما افتاده آتش مىگيرد به شدتى كه از سوراخهاى دورهء گنبد چهارسوق زبانه كشيده بيرون مىرود . چهلچراغى كه ميان چهارسوق آويخته بود افتاده مىشكند و قريب پانزده شانزده دكان از قبيل عطارى و بزازى و بقالى و غيره سوخته و اسباب و اجناس آنها تماما فانى و ناچيز مىشود . وقايع شهر ربيع الاول سنهء 1296 سهشنبه هفدهم ربيع الاول كه عيد مولود مسعود حضرت خاتم - النبيين صلى الله عليه و آله و سلم بود مراسم جشن و تبريك از انعقاد سلام عام و غيره كاملا به عمل آمد . نواب اشرف و الا شاهنشاهزادهء اعظم وليعهد جاويد مهد دولت عليه « 1 » ادام الله اقباله العالى كه از دار السلطنهء تبريز و مقر حكومت آذربايجان احضار به دربار همايون شده بودند روز سهشنبه بيست و چهارم اين ماه وارد دار الخلافه شده مراسم اعزاز و تفخيم و احترام و استقبال و تشريفات ورود از طرف دولت قوىشوكت كما ينبغى به عمل آمد و همان روز در عشرتآباد شرفياب حضور همايون شده مورد مراحم خاصه آمدند . موافق محاسبهء زيجالغ بيك گوركانى يازده ساعت و سى و نه دقيقه از شب جمعه بيست و هفتم شهر ربيع الاول سال توشقانئيل يك هزار و دويست و نود و شش هجرى گذشته نقل و تحويل شمس به برج حمل و وصول
--> ( 1 ) - مظفر الدين ميرزا كه بعد مظفر الدين شاه شد .